Qərb sanksiyaları Rusiyanı qlobal neft bazarından çıxara bilmədi, lakin onun ixrac modelini xeyli bahalı və həssas etdi. SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, Haaqa Strateji Araşdırmalar Mərkəzi yazır ki, Ukraynanın Rusiya neft emalı zavodlarına zərbələri əlavə təzyiq yaradır və sənayenin problemlərini kümülatif bir prosesə çevirir.

Tammiqyaslı müharibənin başlamasından sonra Avropa Birliyi və G7 ölkələri Rusiya neft idxalına məhdudiyyətlər qoydular və Qərb sığorta və nəqliyyat xidmətlərindən istifadə edərək daşınmalar üçün qiymət limitləri müəyyən etdilər. Moskva ixracının əhəmiyyətli bir hissəsini Çinə, Hindistana və digər alıcılara yönəltdi, köhnə tankerlərdən ibarət sözdə "kölgə donanması" və alternativ sığorta və ticarət sistemi yaratdı.

Neft ixracı çökmədi, lakin onlar daha az səmərəli oldu. Rusiya xam nefti endirimlə satmağa, daha yüksək nəqliyyat xərcləri ödəməyə və qeyri-şəffaf logistika sistemlərindən istifadə etməyə məcburdur.

"Kölgə donanması"nın yaradılmasının birləşdirilmiş endirimləri və xərcləri neft gəlirlərini təxminən 25 faiz azaltdı.

...Sanksiyalar Rusiyanı qlobal enerji bazarından çıxara bilməyib. Onlar Kremli maliyyələşdirən enerji modelinin təməlini zəiflədiblər, - deyə müəlliflər qeyd edirlər.

Uzaq mənzilli dronlardan istifadə edərək Ukrayna hücumlarının genişlənməsi ilə yeni bir təzyiq amili ortaya çıxıb. Rusiya neft emalı zavodları əsas hədəfə çevrilir. Mürəkkəb avadanlıqlara qismən ziyan dəyməsi belə, bəzi qurğuların təmiri aylarla davam etdiyindən, uzun müddət istehsal gücünü sıradan çıxara bilər.

Müxtəlif vaxtlarda hücumlar emal gücünün 20-30 faizinin itirilməsinə səbəb olub.

Rusiya benzin və dizel yanacağı ixracını məhdudlaşdırmaqla, resursları daxili bazara yönləndirməklə və dövlət nəzarətini gücləndirməklə cavab verir.

Lakin, emal zavodlarına edilən zərbələr avtomatik olaraq neft gəlirlərinin azalması demək deyil. Emal həcmini azaltmaqla Rusiya daha çox xam neft ixrac edə bilər.

Buna görə də, istehsal və ixrac hazırda nisbətən sabit qalır. Əsas problem başqa yerdədir: neft sisteminin saxlanması getdikcə daha baha başa gəlir.

Moskva artan logistika xərcləri ilə üzləşərək emal gəlirlərinin bir hissəsini itirir və yanacaq bazarına getdikcə daha çox müdaxilə etməyə məcburdur.

Müəlliflər hesab edirlər ki, "bu, Rusiya neft sənayesinin çöküşü deyil, onun səmərəliliyinin tədricən azalmasıdır". Sanksiyalar texnologiyaya, maliyyəyə və bazarlara zərbə vurur,

Ukrayna dronları isə birbaşa infrastruktura təsir göstərir. Nəticədə, Rusiya hələ də gündə milyonlarla barel neft sata bilir, lakin bu modelin əvvəlki gəlirliliyini qorumaq getdikcə çətinləşir.

Əli Babayev

Mənbə: sia.az