Növbəti 30 il ərzində Aralıq dənizində bir metrdən çox hündürlükdə sunami dalğasının baş vermə ehtimalı 100%-ə yaxındır.
Bu qiymətləndirmə UNESCO tərəfindən edilib və sahil bölgələri artıq bu ssenariyə hazırlaşır. Hesablamalar Monpelye Universitetinin Coğrafiya və Ərazi Planlaşdırma Laboratoriyası tərəfindən Fransa hökumət qurumları ilə əməkdaşlıqda aparılıb.
Təhlükə bölgənin yüksək seysmik və vulkanik aktivliyindən qaynaqlanır: yaxınlıqdakı mənbələrdən dalğa sahilə on dəqiqədən az müddətdə çata bilər və bu da təxliyə üçün demək olar ki, vaxt qoymur. Aralıq dənizinin bu hissəsindəki tarixi sunamilər təxminən iki metrlik dalğalar yaradıb.
Təhlil təxminən 1700 kilometr Fransa sahil xəttini, 187 şəhəri və ən azı 164.000 daimi sakini əhatə edib. Bayram mövsümündə 835.000-ə qədər çimərliyə gedən şəxs risk altındadır. Təxliyə zonası ümumiyyətlə sahildən 200 metr məsafədə dəniz səviyyəsindən beş metr aşağıda yerləşən ərazi kimi müəyyən edilir; bu ərazi üçün təxminən yüz sığınacaq yeri təyin edilib.
Buraya tətbiqi risk qiymətləndirməsi və hazırlıq proqramı daxildir. 2026-cı ilin iyun ayında Nitsa Kot-d'Azur kurortu UNESCO-nun sunamiyə hazır statusunu aldı. Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, hadisənin dəqiq tarixini proqnozlaşdırmaq mümkün olmasa da, onun baş vermə ehtimalı o qədər yüksəkdir ki, xəbərdarlıq sistemləri və təxliyə planları əvvəlcədən hazırlanmalıdır.
Aralıq dənizi dəfələrlə dağıdıcı sunamilər yaradıb: ən böyük sunamilərdən biri 1908-ci ildə Messina yaxınlığında baş verib və zəlzələ ilə birlikdə on minlərlə insanın həyatına son qoyub. Seysmoloqlar qeyd edirlər ki, qısa dalğaların gəlmə müddəti insan davranışını əsas müdafiə vasitəsinə çevirir, texnologiyanı yox - sahildə güclü və ya uzun müddət davam edən titrəmə zamanı rəsmi siqnal gözləmədən dərhal daha yüksək yerə keçmək vərdişi əsas olacaq.
Mənbə: unikal.az
scorpion.az